Wpisy

Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej

Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej –  czy to jest możliwe?

W sprawach rozwodu międzynarodowej pary małżeńskiej bardzo istotną rzeczą jest kwestia jurysdykcji. Jest to określenie, sąd którego państwa będą właściwy dla rozstrzygnięcia danej sprawy. W przypadku małżeństw z państw UE, warto spojrzeć na przepisy Rozporządzenia  Rady (WE) nr 2201/2003  w sprawie jurysdykcji oraz uznania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej ( Bruksela II bis).

Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej – co mówią przepisy UE?

Według Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z reguły (zawartej w Art.8)  w sprawach o odpowiedzialność rodzicielską właściwe są sądy państwa członkowskiego, w którym zwykle zamieszkuje dziecko. Natomiast  właściwość sadu w zakresie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa wyznacza się na podstawie art. 3 i zależy głównie od miejsca zamieszkiwania małżonków lub od ich obywatelstwach. Może powstać sytuacja, gdy w ramach sprawy pomiędzy tymi samymi stronami jurysdykcja w sprawie rozwodu i jurysdykcja w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej będą różne. Warto wziąć pod uwagę przepis zawarty w KRiO, art.58 § 1. Zawiera on zasadę integralności  wyroku rozwodowego, który ma dotyczyć również kwestii odpowiedzialności rodzicielskiej. W związku z tym powstaje pytanie: czy sąd w Polsce może rozstrzygając w międzynarodowej  sprawie rozwodowej i nie orzekać w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej, skoro według prawa UE ta kwestia podlega jurysdykcji innego państwa członkowskiego?

Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej

 Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej  nie jest zatem jedynie teoretycznym lub abstrakcyjnym pytaniem. W praktyce zdarzają sytuacji, gdy opierając się na prawe unijnym, jurysdykcje w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej są różne. Właśnie w takiej sprawie orzekł Sąd Apelacyjny w Białymstoku w grudniu 2015 roku (I ACz 1487/15). W tej sytuacji pozwana była Polką, która razem z dzieckiem zamieszkiwała w Niemczech. Powód był Polak, który również mieszkał w Niemczech. Złożył on w tej sprawie pozew o rozwód przed sądem w Polsce, domagając rozstrzygnięcia również w sprawie władzy rodzicielskiej. Polska jurysdykcja do rozwodu wynikała z polskiego obywatelstwa małżonków i była zgodna z przepisami UE. Natomiast powstało pytanie, czy sąd w Polsce może orzekać w sprawie o rozwód również o władzy rodzicielskiej wbrew przepisom KRiO. Sąd Okręgowy postanowił, że na podstawie art. 58 KRIO polskie sądy mają w takiej sytuacji orzekać i w zakresie rozwodu i w zakresie władzy rodzicielskiej. Jednakże pozwana złożyła zażalenie na wymienione postanowienie. Sąd Apelacyjny stwierdził, że przepisy UE mają pierwszeństwo nad normami polskiego prawa. To wynika z treści artykułu 91 ust.3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski. Biorąc pod uwagę ten fakt, Sąd Apelacyjny orzekł, że jurysdykcja w zakresie władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem należy do sądów niemieckich.

 Podsumowując, warto zaznaczyć, że sąd w Polsce może rozdzielać sprawy o rozwód i kwestii władzy rodzicielskiej wbrew przepisom polskiego KRiO.  To jest możliwe w przypadkach odmiennej jurysdykcji w wymienionych sprawach, wynikającej z przepisów UE, mianowicie: Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003

Opieka i władza rodzicielska nad dzieckiem po rozstaniu się rodziców.

Opieka i władza rodzicielska nad dzieckiem po rozstaniu się rodziców jest jednym z ważniejszych elementów, jakie byli małżonkowie lub partnerzy muszą ustalić.
Na mocy dotychczasowych przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 25 lutego 1964 roku, obowiązujących do 28 sierpami 2015 roku rodzice, którzy chcieli pozostawienia wspólnej władzy rodzicielskiej, musieli sporządzić porozumienie rodzicielskie. Wprawdzie ustawa nie precyzowała, że porozumienie ma być sporządzone na piśmie, ale sądy tego oczekiwały i wymagały. Bez takiego porozumienia sądy musiały powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców.
Read more