Wpisy

Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej

Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej –  czy to jest możliwe?

W sprawach rozwodu międzynarodowej pary małżeńskiej bardzo istotną rzeczą jest kwestia jurysdykcji. Jest to określenie, sąd którego państwa będą właściwy dla rozstrzygnięcia danej sprawy. W przypadku małżeństw z państw UE, warto spojrzeć na przepisy Rozporządzenia  Rady (WE) nr 2201/2003  w sprawie jurysdykcji oraz uznania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej ( Bruksela II bis).

Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej – co mówią przepisy UE?

Według Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z reguły (zawartej w Art.8)  w sprawach o odpowiedzialność rodzicielską właściwe są sądy państwa członkowskiego, w którym zwykle zamieszkuje dziecko. Natomiast  właściwość sadu w zakresie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa wyznacza się na podstawie art. 3 i zależy głównie od miejsca zamieszkiwania małżonków lub od ich obywatelstwach. Może powstać sytuacja, gdy w ramach sprawy pomiędzy tymi samymi stronami jurysdykcja w sprawie rozwodu i jurysdykcja w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej będą różne. Warto wziąć pod uwagę przepis zawarty w KRiO, art.58 § 1. Zawiera on zasadę integralności  wyroku rozwodowego, który ma dotyczyć również kwestii odpowiedzialności rodzicielskiej. W związku z tym powstaje pytanie: czy sąd w Polsce może rozstrzygając w międzynarodowej  sprawie rozwodowej i nie orzekać w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej, skoro według prawa UE ta kwestia podlega jurysdykcji innego państwa członkowskiego?

Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej

 Odmienna jurysdykcja w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej  nie jest zatem jedynie teoretycznym lub abstrakcyjnym pytaniem. W praktyce zdarzają sytuacji, gdy opierając się na prawe unijnym, jurysdykcje w sprawach o rozwód i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej są różne. Właśnie w takiej sprawie orzekł Sąd Apelacyjny w Białymstoku w grudniu 2015 roku (I ACz 1487/15). W tej sytuacji pozwana była Polką, która razem z dzieckiem zamieszkiwała w Niemczech. Powód był Polak, który również mieszkał w Niemczech. Złożył on w tej sprawie pozew o rozwód przed sądem w Polsce, domagając rozstrzygnięcia również w sprawie władzy rodzicielskiej. Polska jurysdykcja do rozwodu wynikała z polskiego obywatelstwa małżonków i była zgodna z przepisami UE. Natomiast powstało pytanie, czy sąd w Polsce może orzekać w sprawie o rozwód również o władzy rodzicielskiej wbrew przepisom KRiO. Sąd Okręgowy postanowił, że na podstawie art. 58 KRIO polskie sądy mają w takiej sytuacji orzekać i w zakresie rozwodu i w zakresie władzy rodzicielskiej. Jednakże pozwana złożyła zażalenie na wymienione postanowienie. Sąd Apelacyjny stwierdził, że przepisy UE mają pierwszeństwo nad normami polskiego prawa. To wynika z treści artykułu 91 ust.3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski. Biorąc pod uwagę ten fakt, Sąd Apelacyjny orzekł, że jurysdykcja w zakresie władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem należy do sądów niemieckich.

 Podsumowując, warto zaznaczyć, że sąd w Polsce może rozdzielać sprawy o rozwód i kwestii władzy rodzicielskiej wbrew przepisom polskiego KRiO.  To jest możliwe w przypadkach odmiennej jurysdykcji w wymienionych sprawach, wynikającej z przepisów UE, mianowicie: Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003

Rozwód – co warto wiedzieć nim złożysz pozew o rozwód

Rozwód jest sprawą sądową odrębną od innych, co skutkuje między innymi tym, że nie stosuje się pewnych przepisów, które znajdują zastosowanie w innych sprawach cywilnych. Dotyczy to na przykład  art. 339.§ 2 kpc. Artykuł ten przewiduje, że „przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa”. 

Read more