Wpisy

Nagrania w sprawie rozwodowej. Czy druga strona może ich użyć?

Nagrania w sprawie rozwodowej – często klienci zadają pytanie, czy mogą one zostać użyte. 

Kwestia nagrania w sprawie rozwodowej i dopuszczalności powoływania się w postępowaniu cywilnym na nagrania w sprawie rozwodowej przeprowadzone przez którąś ze stron albo obie strony postępowania pojawia się coraz częściej. Kwestia ta dotyczy na ogół nagrań pochodzących z podsłuchu.

Nagrania w sprawie rozwodowej – ostatni wyrok Sądu Najwyższego

Problem wykorzystania takich nagrań był wielokrotnie analizowany przez Sąd Najwyższy. Ostatni wyrok z dnia 22 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II CSK 478/15) potwierdza przeważający trend do dopuszczania takich dowodów przez sądy. W wyroku tym czytamy, że nagranie może zostać wykorzystane jako dowód w sądzie, o ile okoliczności, w jakich doszło do nagrania, nie wskazują na poważne naruszenie zasad współżycia społecznego. Jednocześnie sąd wskazał, że przeprowadzenie takiego dowodu powinno znajdować uzasadnienie w potrzebie zapewnienia innej osobie prawa do sprawiedliwego procesu.

Nagrania w sprawie rozwodowej – stanowisko Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że dowodu z potajemnych nagrań nie można z góry dyskwalifikować. Taki dowód wymaga jednak rzetelnej oceny mającej na celu ustalenie czy nagranie, z uwagi na swoją treść i sposób pozyskania, nie będzie naruszało prawa do prywatności osoby nagranej.  Prawo do prywatności osoby nagranej gwarantuje Art. 47 Konstytucji. Jeśli takie nagranie będzie naruszało prawo do prywatności osoby nagranej, to należy rozważyć, czy naruszenie tego prawa może znaleźć uzasadnienie w potrzebie zapewnienia innej osobie prawa do sprawiedliwego procesu. Prawo do sprawiedliwego procesu również gwarantowane jest w Konstytucji, w Art. 45.

Nagrania w sprawie rozwodowej – co może dyskwalifikować nagranie?

Wyjątkowo dowód z nagrania w sprawie rozwodowej mogą dyskwalifikować pewne okoliczności, w jakich nastąpiło nagranie. Jeżeli wskazują one jednoznacznie na poważne naruszenie zasad współżycia społecznego, np. przez niedopuszczalne wykorzystanie trudnego położenia (np. trudna sytuacja rodzinna lub zawodowa), kondycji psychicznej (np. załamanie nerwowe, depresja)  lub psychofizycznej osoby, z którą rozmowa była prowadzona.

Nagrania w sprawie rozwodowej – jaką faktycznie wartość mają nagrania?

Przeprowadzany w toku postępowania dowód powinien zostać oceniony pod kątem jego wartości dowodowej. Ocenie powinny podlegać taki element nagrania jak jego integralność czyli ciągłość. Brak ciągłości może ale nie musi oznaczać możliwość manipulowania treścią. Należy tu ocenić, czy brak ciągłości jest wynikiem świadomej i celowej manipulacji czy na przykład efektem działania mechanizmu aktywującego nagrywanie.  Ocenić należy też, czy osoba nagrywająca nie kierowała w specyficzny sposób rozmową, by nakłonić osobę nagrywaną do wyrażenia pewnych sformułowań lub do pewnych reakcji. Dla przeprowadzenia takiej oceny potrzebna będzie opinia biegłych sądowych.

Biegli sądowy zajmujący się podobnymi analizami pracują często zespołowo, by dać pełen obraz nagrania, które badają. Są to zespoły składające się z filologów, logopedów, psychologów i informatyków. Rolą pełnomocnika będzie rzetelne wykorzystanie opinii biegłych w sprawie rozwodowej.