Oddalenie wniosku o zwrot dziecka w trybie konwekcji haskiej

Oddalenie wniosku o zwrot dziecka w trybie konwekcji haskiej  – czy przekreśla szanse na odzyskanie dziecka?

 Oczywiste jest, że dla par międzynarodowych kwestie związane z ich wspólnymi dziećmi mają ogromne znaczenie. Niestety nawet bardzo silne więzi małżeńskie czasami zostają zerwane, powodując falę sporów prawnych między byłymi małżonkami. Сzęsto zdarza się tak, że jeden z małżonków opuszcza kraj razem z dzieckiem bez uprzedniej zgody drugiego małżonka. W takim przypadku może mieć zastosowanie Konwencja Haska dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzona w Hadze dnia 25 października 1980 roku, której stronami jest ponad 100 krajów z całego świata. Małżonek jest uprawniony do wniesienia pozwu o zwrot bezprawnie uprowadzonego dziecka do właściwego sądu w kraju, w którym zatrzymano jego dziecko.  Powstanie jednak pytanie, czy oddalenie wniosku o zwrot dziecka przekreśla szanse na odzyskanie dziecka?

Oddalenie wniosku o zwrot dziecka – jak odzyskać dziecko?

Oprócz możliwości apelacji w krajowym systemie prawnym, na poziome Unii Europejskiej istnieje również pewien mechanizm, który może pomóc w odzyskaniu dziecka. Taki mechanizm istnieje zgodnie z rozporządzeniem Bruksela II (WE) nr 2201/2003 dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Artykuł 11 ust. 6 wymienionego rozporządzenia obowiązuje sąd odmawiający powrotu dziecka na podstawie Konwencji Haskiej do przekazania kopii orzeczenia właściwemu sądowi w kraju, w którym dziecko zwykle zamieszkiwało bezpośrednio przed bezprawnym zabraniem lub zatrzymaniem. Zasada ta jest stosowana nawet w przypadku jednoczesnego postępowania w sprawie opieki nad dzieckiem w obu krajach i pomimo tego, że decyzja o odmowie powrotu może być zaskarżona.

Oddalenie wniosku o zwrot dziecka – sąd w miejscu poprzedniego zwykłego pobytu dziecka

Sąd byłego miejsca zwykłego pobytu dziecka otrzymuje dokumenty i wzywa strony do złożenia wniosków w ciągu 3 miesięcy. Mogą zaistnieć dwie sytuacje: Żadna ze stron nie przedstawi wniosków, a sprawa zostanie zamknięta. Albo  przynajmniej jedna strona złoży wniosek, a sąd bedzie badał sprawę co do istoty.

Sąd w miejscu poprzedniego zwykłego pobytu dziecka może podjąć decyzję o zwrocie dziecka do małżonka. Do orzeczenia sądu dołączono specjalne zaświadczenie i jest ono uznawane w całej Unii. Jednak decyzja sądu może być również odmowna. Nie pociągnie zatem za sobą powrotu dziecka. W takim przypadku właściwe są sądy kraju, w którym dziecko jest obecnie zatrzymane.

Czy orzeczenie dotyczące powrotu dziecka będzie wykonalne w innych krajach UE?

Należy dodać, że zgodnie z rozporządzeniem Brukseli II (w szczególności z art. 11 ust. 8) wszystkie orzeczenia wymagające powrotu dziecka i wydane przez właściwy sąd są uznawane i wykonalne w całej UE. Przepis ten ma zastosowanie w przypadkach, gdy sąd już odmówił powrotu dziecka na podstawie art. 13 konwencji haskiej.

Oznacza to, że decyzja o odmowie powrotu, a nawet oddalona apelacja na takie orzeczenie w jednym państwie nie pozbawiają wnioskodawcy szans na odzyskanie dziecka.

W praktyce przypadki związane z uprowadzeniem dziecka i zatrzymywaniem go w innym kraju mogą być bardzo skomplikowane i stresujące. Dlatego w takich sytuacjach szczególnie ważne jest jak najszybsze skonsultowanie się z prawnikiem kompetentnym w międzynarodowym prawie rodzinnym.