Opieka i władza rodzicielska nad dzieckiem po rozstaniu się rodziców.

Opieka i władza rodzicielska nad dzieckiem po rozstaniu się rodziców jest jednym z ważniejszych elementów, jakie byli małżonkowie lub partnerzy muszą ustalić.
Na mocy dotychczasowych przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 25 lutego 1964 roku, obowiązujących do 28 sierpami 2015 roku rodzice, którzy chcieli pozostawienia wspólnej władzy rodzicielskiej, musieli sporządzić porozumienie rodzicielskie. Wprawdzie ustawa nie precyzowała, że porozumienie ma być sporządzone na piśmie, ale sądy tego oczekiwały i wymagały. Bez takiego porozumienia sądy musiały powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców.

Aktualnie w wyniku przyjęcia ustawy o zmianach do ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz kodeks postępowania cywilnego z dnia 25 czerwca 2015 roku., które weszły w życie w dniu 29 sierpnia 2015 roku (Dz.U. z 2015 r. poz. 1062), modyfikacji uległy przepisy art. 58 i 107 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zmiany dotyczą orzekania o wykonywaniu władzy rodzicielskiej, zarówno przy postępowaniach rozwodowych, jak i w sytuacji gdy rodzice mający władzę rodzicielską żyją oddzielnie, a zachodzi konieczność uregulowania sposobu jej wykonywania przez sąd opiekuńczy.
Po przyjęciu zmian do ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, pomimo braku przedstawienia porozumienia Sąd orzeka obligatoryjnie o wspólnym wykonywaniu władzy rodzicielskiej przez obojga rodziców, a jedynie w przypadku gdy dobro dziecka za tym przemawia, Sąd ogranicza władzę rodzicielską jednego z rodziców do określonych uprawnień i obowiązków.
Przełomową zmianą są również przepisy kodeksu postępowania cywilnego, z których wynika możliwość orzeczenia, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach – tzw. opieka naprzemienna. Wprawdzie w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym nie znajdziemy przepisu wprost pozwalającego na takie uregulowanie kontaktów, jednakże ustawodawca w kodeksie postępowania cywilnego w art. 59822 i art. 7562 wprost odnosi się, do orzeczenia, w którym opieka rodzicielska będzie wykonywana w ten sposób, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach. Doprecyzowując należy wskazać, że art. 756 ( 2) kpc dotyczy zabezpieczenia kontaktów rodziców z dzieckiem poprzez ustanowienie opieki naprzemiennej, a więc w okresie do dnia ich uregulowania w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Odwołanie się wprost do możliwości orzeczenia opieki naprzemiennej w kodeksie postępowania cywilnego to duża zmiana jakościowa, która z biegiem czasu może spowodować częstsze orzekanie opieki naprzemiennej.
W/w zmiany są kluczowe, gdyż dają prymat zasadzie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez obojga rodziców, a tylko w przypadku gdy dobro dziecka za tym przemawia, Sąd ograniczy władze rodzicielską jednego z rodziców do określonych uprawnień i obowiązków. Dotychczasowa konstrukcja nie znajdowała żadnego uzasadnienia, a prowadziła jedynie do niepotrzebnego antagonizowania stron, rozróżniania rodziców na pierwszo- i drugoplanowych, gdy częstokroć brak było podstaw do uznania, że ograniczenie wynika z nieodpowiednich lub nieakceptowalnych zachowań jednego z rodziców. Obecnie dla pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, kluczowym elementem nie jest rozstrzygnięcie, czy zawarte zostało stosowne porozumienie między rodzicami. Ograniczenie władzy rodzicielskiej jednego z rodziców jest w chwili obecnej wyjątkiem od reguły i może zostać orzeczone jedynie przez pryzmat dobra dziecka.
Nie należny również zapominać, że praktyka orzecznicza będzie w tym przypadku kluczowa i wymagająca wsparcia doświadczonych w tej materii prawników.