Odpowiedzialność za długi spadkowe.

Długi spadkowe były problemem dla wielu osób, które nagle po latach dowiadywały się, że po dawno lub nigdy nie widzianym krewnym odziedziczyły tylko długi, które teraz muszą spłacać.

Bardzo często takie osoby były wprawdzie świadome, ze ich nierzadko bliski krewny zmarł, ale pomimo tego nie odrzucały spadku, bo „krewny nic nie miał”. Często taka sytuacja spotykała dorosłe dzieci alkoholików (DDA) lub osoby pochodzące z rozbitych rodzin, które nie utrzymywały żadnych kontaktów nie tylko z osobą zmarłą ale i  z rodziną zmarłego.

Długi spadkowe – co się zmieniło?

Ta sytuacja niedawno uległa zmianie. 18 października 2015 weszły w życie nowe zasady dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza. Według nowych przepisów spadkobierca odpowiada za długi spadkowe tylko do wysokości faktycznego majątku odziedziczonego po zmarłym, a nie jak do tych czas w całości. Wcześniej spadkobierca, jeśli zachowywał się biernie, czyli nie podejmował żadnych kroków prawnych, a mógł odrzucić spadek lub go przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza, przejmował odpowiedzialność za długi spadkowe, całym swoim majątkiem bez ograniczenia odpowiedzialności do wartości odziedziczonego w spadku majątku.

W tej chwili wobec braku oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, spadkobierca dziedziczy długi spadkowe tylko do wysokości majątku odziedziczonego po zmarłym.

Długi spadkowe – ustalanie majątku zmarłego

Ustawa przewiduje również zmianę zasady ustalania majątku zmarłego. Do tej pory majątek po zmarłym ustalał komornik, często we współpracy ze rzeczoznawcami majątkowymi. To wiązało się ze sporymi kosztami ponoszonymi przez spadkobiercę.

Teraz możliwe jest samodzielne sporządzenie wykazu inwentarza. Wzór wykazu inwentarza dostępny jest na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, w sądach rejonowych, okręgowych oraz na stronach internetowych sądów. 

Formularzem dysponują również notariusze. Za sporządzenie wykazu inwentarza majątku należącego do spadku notariusze pobierają opłatę w wysokości 200 PLN plus 23% Vat.

Niezależnie od tego, którą formę wybierze spadkobierca, prywatny spis inwentarza złożony przed sądem lub przed notariuszem, sąd zawsze umieści na stronie internetowej sądu oraz na tablicy ogłoszeniowej informację o złożeniu spisu inwentarza.

Należy pamiętać, by uzupełnić spis inwentarza w momencie, gdyby ujawniony został nowy składnik majątku lub zadłużenia, którego wcześniej nie umieściliśmy w już złożonym spisie inwentarza.

Wykaz inwentarza będzie mógł zostać złożony wspólnie przez więcej niż jednego spadkobiercę, a także przez wykonawcę testamentu lub przez zapisobiercę windykacyjnego.

W wykazie inwentarza należy wymienić przedmioty należące do spadku i przedmioty zapisów windykacyjnych. Należy też określić ich stan i szacunkową wartość w momencie otwarcia spadku. Należy również wymienić długi spadkowe i ich wysokość.

Spadkobierca będzie spłacał długi spadkowe tylko do wysokości inwentarza. Jednak wierzyciel zmarłego może zakwestionować prywatny spis inwentarza. Sąd może wówczas zarządzić, by komornik sądowy sporządził spis inwentarza. Spadkobierca będzie wówczas spłacał długi po zmarłym do wysokości majątku określonego przez komornika.

Nadal warto pamiętać, by na czas odrzucić spadek w przypadku przypuszczenia, że zmarły pozostawia jedynie długi.