Jak się rozwieść z cudzoziemcem w Polsce

Jak się rozwieść z cudzoziemcem? To pytanie staje się coraz bardziej aktualne z uwagi na wzrastającą liczbę związków małżeńskich zawieranych z cudzoziemcami.

„Jak się rozwieść z cudzoziemcem” to również kwestia ewentualnego miejsca i prawa właściwego dla rozwiązania małżeństwa.

Jak się rozwieść z cudzoziemcem – ustalenie prawa właściwego

Rozwiązanie małżeństwa, które wykazuje cechy „międzynarodowe”, wymaga w pierwszej kolejności ustalenia prawa właściwego.

Art. 54 prawa międzynarodowego prywatnego z dnia 4 lutego 2011 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 432) stanowi, że w razie braku wspólnego prawa ojczystego małżonków, właściwe jest prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają w chwili żądania rozwiązania małżeństwa miejsce zamieszkania, a jeżeli małżonkowie nie mają w chwili tego żądania wspólnego miejsca zamieszkania – prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mieli ostatnio miejsce zwykłego pobytu, jeżeli jedno z nich ma w nim nadal miejsce zwykłego pobytu. W razie gdy brakuje wskazanych wyżej okoliczności stosuje się prawo polskie.

Zgodnie natomiast z Rozporządzeniem Rady UE 1259/2010 z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia w życie wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodu i separacji prawnej, zezwolono na dokonanie przez samych małżonków wyboru prawa w przypadku sprawy rozwodowej czy separacji. Wybór ten nie jest jednak nieograniczony, bowiem małżonkowie mogą wybrać prawo właściwe miejsca zwykłego pobytu lub ostatniego miejsca zwykłego pobytu pod warunkiem, że jeden z małżonków ma tam miejsce zwykłego pobytu. Rozporządzenie to znajduje zastosowanie tylko w państwach unijnych, które do niego przystąpiły. Aktualnie akt ten obowiązuje w Belgii, Bułgarii, Niemczech. Francji, Portugalii, Hiszpanii, Włoszech, Malcie, Łotwie, Luksemburgu, Węgrzech, Austrii, Rumunii i Słowenii. Polska nie należy do tego kręgu. W związku z tym w przypadku rozwodu np. pary polsko- holenderskiej przepisy tego rozporządzenia nie będą miały zastosowania. Trzeba będzie wtedy kierować się wyłącznie regulacjami krajowymi, które mogą nie przewidywać możliwości wyboru prawa właściwego, jak jest np. w przypadku w/w polskiej ustawy.

Jak się rozwieść z cudzoziemcem a ustalenie jurysdykcji sądu.

Drugą kwestią, którą należy ustalić jest jurysdykcja sądu, który jest właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód. W tym zakresie zastosowanie będzie miało Rozporządzenie Rady UE nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Stosownie do tego aktu prawnego w sprawach o rozwód i separację tudzież o unieważnienie małżeństwa właściwe do rozpoznania danej sprawy są sądy państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na którego terytorium małżonkowie mają zwyczajny pobyt lub strona przeciwna ma zwyczajny pobyt lub wnioskodawca ma zwyczajny pobyt, jeżeli przebywał tam przynajmniej od roku bezpośrednio przed złożeniem wniosku, lub też wnioskodawca ma zwyczajny pobyt, jeżeli przebywał tam przynajmniej od 6 miesięcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku i jest obywatelem tego państwa członkowskiego lub w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, w którym ma swój domicyl.

Oczywiście należy wyraźnie podkreślić, że powyższe rozważania dotyczą obywateli Unii Europejskiej.

Jak się rozwieść z cudzoziemcem, gdy jeden z małżonków nie jest obywatelem Unii Europejskiej.

W sytuacji jeżeli jeden z małżonków nie jest obywatelem Unii Europejskiej wyżej wymienione rozporządzenia nie będą miały zastosowania.

W przypadku rozwodów par międzynarodowych spoza UE w aspekcie jurysdykcji zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu Postępowania Cywilnego (art. 1103 i art. 1103 ( 1)) , których treść jest tożsama z treścią art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady UE nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej.

Jeżeli chodzi o zastosowanie właściwego prawa to stosuje się tak samo jak w przypadku małżeństw europejskich postanowienia zawarte w art. 54 prawa prywatnego międzynarodowego.

Jak się rozwieść z cudzoziemcem – kiedy odrzucenie powództwa?

Należy podkreślić, że wytoczenie powództwa o rozwód z naruszeniem w/w przepisów powoduje odrzucenie powództwa i tym samym uniemożliwia rozpoznanie sprawy o rozwód w aspekcie merytorycznym, ale w dalszym ciągu obciąża powoda kosztami postępowania. Ważne jest zatem, aby przed decyzja o wytoczeniu sprawy o rozwód skonsultować się z Kancelaria prawna specjalizując się w sprawach o rozwód z elementem transgranicznym.